เมื่อคนหาย ! กฎหมายว่าอย่างไร? ทำความรู้จัก “กฎหมายว่าด้วยคนสาบสูญ”

• แชร์บทความ
• ทวีต
• ส่งไลน์

เมื่อคนคนหนึ่งหายไปนานโดยไม่มีข่าวคราว กฎหมายมองเรื่องนี้อย่างไร? การเป็น “คนหาย” กับ “คนสาบสูญ” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน และให้ผลทางกฎหมายที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทั้งเรื่องทรัพย์สิน มรดก และสถานะทางกฎหมายของครอบครัว

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจ กฎหมายว่าด้วยคนสาบสูญ ตั้งแต่ความหมาย เงื่อนไข ระยะเวลา ไปจนถึงสิทธิของผู้มีส่วนได้เสีย เพื่อให้รู้ทันและใช้สิทธิได้อย่างถูกต้องเมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิด

ทำความรู้จัก “กฎหมายว่าด้วยคนสาบสูญ”

คนสาบสูญ

หมายถึง คนที่ถึงแก่ความตายโดยผลของกฎหมาย เนื่องจากหายไปจากถิ่นที่อยู่ โดยไม่มีใครรู้ว่ายังมีชีวิตอยู่หรือไม่ และทายาทหรือพนักงานอัยการได้ยื่นคำร้องต่อศาล และศาลได้มีคำสั่งให้เป็น “คนสาบสูญ” เมื่อครบกำหนด 5 ปี หรือ 2 ปี นับแต่วันที่หายไปหรือรู้ข่าวครั้งสุดท้าย แล้วแต่กรณี

ผู้มีส่วนได้เสีย

หมายถึง ผู้ที่ได้ประโยชน์หรือเสียประโยชน์ หากศาลสั่งให้บุคคลใดเป็นคนสาบสูญ เช่น บิดา มารดา บุตร สามี และภรรยา เป็นต้น

เงื่อนไขและหลักเกณฑ์

กรณีที่จะกลายเป็นคนสาบสูญได้

1.กรณีทั่วไป

หากบุคคลใดหายไปจากภูมิลำเนา หรือถิ่นที่อยู่ติดต่อกันเป็นเวลา 5 ปี นับแต่วันที่หายไป หรือรู้ข่าวครั้งสุดท้าย

2.กรณีพิเศษ

ลดระยะเวลาการเป็นคนสาบสูญลงให้เหลือ 2 ปี ได้แก่

– 2 ปี นับแต่วันที่การรบหรือสงครามสิ้นสุดลง ถ้าบุคคลนั้นอยู่ในการรบหรือสงคราม และหายไปในการรบหรือสงครามดังกล่าว

– 2 ปี นับแต่วันที่ยานพาหนะที่บุคคลนั้นเดินทางทั้งทางบก น้ำ หรืออากาศ อับปาง ถูกทำลาย หรือสูญหายไป

– 2 ปี นับแต่วันที่เกิดภัยธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว สึนามิ ภูเขาไฟระเบิด อัคคีภัย อุทกภัย โรคระบาด เป็นต้น

การ้องขอให้เป็นคนสาบสูญ

บุคคลที่มีสิทธิร้องขอให้เป็นคนสาบสูญ

• บุพการี ได้แก่ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตายาย

• ผู้สืบสันดาน ได้แก่ ลูก หลาน เหลน ลื่อ

• ผู้แทนโดยชอบธรรม หรือผู้อนุบาลของผู้เยาว์ หรือผู้ไร้ความสามารถ

• สามี ภรรยา ที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย

• พนักงานอัยการ

เขตอำนาจศาล

ผู้ที่มีสิทธิสามารถยื่นต่อศาลเพื่อร้องขอให้เป็นคนสาบสูญ โดยมีเขตอำนาจ ดังนี้

• ศาลที่มูลคดีเกิดขึ้น หรือสถานที่ที่บุคคลนั้นหายสาบสูญ

• ศาลที่ผู้ร้องมีภูมิลำเนา (ทะเบียนบ้าน)

“คนหายธรรมดา” แตกต่างจาก “คนสาบสูญ” อย่างไร

สถานะทางกฎหมาย

• คนหายธรรมดา : ยังคงเป็นบุคคลที่มีชีวิตอยู่มีสภาพบุคคลสมบูรณ์ตามกฎหมาย

• คนสาบสูญ : ถือว่าถึงแก่ความตาย โดยผลของกฎหมาย เมื่อครบกำหนดระยะเวลาที่หายไป

เงื่อนไขสำคัญ

• คนหายธรรมดา : เพียงแค่ขาดการติดต่อ หรือ ไม่อยู่ในภูมิลำเนา

• คนสาบสูญ : ต้องมีการร้องขอต่อศาล โดยผู้มีส่วนได้เสีย

ผลทางกฎหมาย

• คนหายธรรมดา : ทรัพย์สินยังไม่ตกทอดเป็นมรดกแก่ทายาทต้องมีการตั้งผู้จัดการทรัพย์สินของผู้ไม่อยู่

• คนสาบสูญ : ทรัพย์สินตกทอดเป็นมรดกแก่ทายาท

อ่านบทความอื่นๆ
มรดก ไม่ได้มีแค่ทรัพย์สิน แต่รวมถึงหนี้สินด้วย เมื่อเจ้ามรดกตาย แต่หนี้ ยังคงอยู่ จะจัดการอย่างไร?
สิทธิการรับมรดกจะไปไหน หากเสียชีวิต
มรดกที่ไม่มีพินัยกรรมต้องตกเป็นของใคร