ค่าธรรมเนียม/ส่วนแบ่งยอดขาย (GP) ที่ Shopee, Lazada หักจากยอดขาย ลงบันทึกบัญชีอย่างไร?

• แชร์บทความ
• ทวีต
• ส่งไลน์

ค่าธรรมเนียม/ส่วนแบ่งยอดขาย (GP) ที่ Shopee, Lazada หักจากยอดขาย ลงบันทึกบัญชีอย่างไร?

ร้านค้าออนไลน์ขายสินค้าผ่าน Shopee หรือ Lazada เมื่อลูกค้าชำระเงิน แพลตฟอร์มจะ หักค่าธรรมเนียมการขาย (Commission/GP) และค่าธรรมเนียมอื่น ๆ (เช่น ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน, ค่าโฆษณาที่หักอัตโนมัติ) ก่อนโอนเงินสุทธิเข้าบัญชีร้านค้า ทำให้เงินที่ได้รับจริงน้อยกว่ายอดขายหน้าออเดอร์แล้วต้องบันทึกรายได้เต็มจำนวน หรือ บันทึกเฉพาะยอดสุทธิที่ได้รับ?

หลักการบันทึกบัญชี

ต้องบันทึก แยกรายการ ไม่ใช่หักกลบแล้วบันทึกยอดสุทธิ เนื่องจาก รายได้จากการขาย ต้องรับรู้เต็มจำนวนตามมูลค่าสินค้าที่ขายได้ (Gross) ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม (GP) เป็น ค่าใช้จ่ายในการขาย แยกต่างหาก

การบันทึกยอดสุทธิเพียงอย่างเดียว จะทำให้งบกำไรขาดทุนไม่สะท้อนต้นทุนการขายที่แท้จริง และกระทบการกระทบยอด กับ รายงานขายของแพลตฟอร์ม

ตัวอย่างการบันทึกบัญชี

กรณีที่ 1 : ขายสินค้าปกติ หักค่าคอมมิชชั่นอย่างเดียว

สมมติ ขายสินค้าราคา 1,000 บาท แพลตฟอร์มหักค่าธรรมเนียม (GP) 8% = 80 บาท โอนเงินสุทธิเข้าบัญชี 920 บาท

เดบิต : เงินฝากธนาคาร 920
เดบิต : ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มการขาย 80
เครดิต : รายได้จากการขาย 1,000

หากมี VAT ขาย ต้องแยกบันทึกภาษีขายเพิ่มเติมตามมูลค่าสินค้า และหากแพลตฟอร์มออกใบกำกับภาษี/ใบเสร็จค่าบริการ ให้ใช้เป็นหลักฐานประกอบค่าใช้จ่าย

กรณีที่ 2 : หักค่าคอมมิชชั่น + ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน + ค่าโฆษณา

ขายสินค้าราคา 2,000 บาท แพลตฟอร์มหัก:
ค่าคอมมิชชั่น 6% = 120 บาท
ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน 3% = 60 บาท
ค่าโฆษณาในแพลตฟอร์ม (Ads Fee) = 50 บาท
รวมหัก 230 บาท โอนเงินสุทธิเข้าบัญชี 1,770 บาท

เดบิต : เงินฝากธนาคาร 1,770
เดบิต : ค่าคอมมิชชั่นแพลตฟอร์ม 120
เดบิต : ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน 60
เดบิต : ค่าโฆษณาในแพลตฟอร์ม 50
เครดิต : รายได้จากการขาย 2,000

กรณีที่ 3 : ลูกค้าคืนสินค้า (Refund) หลังหักค่าธรรมเนียมไปแล้ว

ขายสินค้า 1,000 บาท หักค่าคอมมิชชั่น 80 บาท โอนเงินสุทธิ 920 บาท เข้าบัญชีไปแล้ว ต่อมาลูกค้าคืนสินค้า แพลตฟอร์มคืนเงินให้ลูกค้าเต็มจำนวน และ คืนค่าคอมมิชชั่นให้ร้านค้า 80 บาท (กรณีนี้ขึ้นอยู่กับนโยบายแต่ละแพลตฟอร์ม บางแห่งไม่คืนค่าธรรมเนียมบางประเภท)

เดบิต : รับคืนสินค้าและส่วนลด 1,000
เครดิต : เงินฝากธนาคาร (ยอดที่ถูกหักคืน) 920
เครดิต : ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม (ปรับลด) 80

จุดที่มักบันทึกผิด: ลืมกลับรายการค่าธรรมเนียมที่เคยบันทึกไว้ ทำให้ค่าใช้จ่ายในการขายสูงเกินจริงทั้งที่ธุรกรรมถูกยกเลิกไปแล้ว

ประเด็นภาษีที่ต้องระวัง

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย: ค่าธรรมเนียมที่จ่ายให้แพลตฟอร์มที่จดทะเบียนในประเทศ (เช่น Shopee Thailand, Lazada Thailand) เข้าข่ายต้องหัก ณ ที่จ่าย 3% ตามประเภทบริการ ควรตรวจสอบใบแจ้งหนี้ว่าแพลตฟอร์มระบุชัดเจนหรือไม่ และนำส่งภาษีตามกำหนด

VAT : หากร้านค้าจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้องแยกคำนวณ VAT ขายจากมูลค่าสินค้าเต็มจำนวน ไม่ใช่จากยอดสุทธิที่ได้รับ

เอกสารประกอบ: ควรดาวน์โหลดรายงานสรุปค่าธรรมเนียมและใบกำกับภาษี/ใบเสร็จค่าบริการจากระบบ Seller Center ของแต่ละแพลตฟอร์มเก็บไว้ทุกรอบ เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบรายจ่าย

การกระทบยอด: ควรกระทบยอดรายได้ตามยอดขายจริง เงินที่โอนเข้าบัญชี และค่าธรรมเนียมที่ถูกหักทุกเดือน เพื่อป้องกันรายได้ตกหล่นหรือบันทึกซ้ำ/ขาด