ปัจจุบัน มีการนำ AI เข้ามาเป็นผู้ช่วยในการทำงาน เป็นจำนวนมากขึ้น ซึ่งหลายคนอาจมองข้ามว่า การใช้งาน AI นั้น มีความเสี่ยงทางกฎหมาย แฝงอยู่
ลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา
– เนื้อหาที่ AI สร้างขึ้นอาจไปละเมิดลิขสิทธิ์ผู้อื่นโดยไม่รู้ตัว เนื่องจาก AI เรียนรู้จากข้อมูลจำนวนมหาศาลบนอินเทอร์เน็ต ผลลัพธ์ที่ได้อาจคล้ายคลึงกับงานต้นฉบับของผู้อื่น
– ความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ของงานที่ AI สร้าง ยังเป็นประเด็นที่กฎหมายในหลายประเทศ รวมถึงไทย ยังไม่มีความชัดเจน 100%
– ควรตรวจสอบเงื่อนไขการใช้งาน (Terms of Use) ของเครื่องมือ AI แต่ละตัวว่าอนุญาตให้นำผลลัพธ์ไปใช้เชิงพาณิชย์ได้หรือไม่
ข้อมูลส่วนบุคคลและความเป็นส่วนตัว (PDPA)
– การป้อนข้อมูลลูกค้า พนักงาน หรือข้อมูลส่วนบุคคลใดๆ เข้าสู่ระบบ AI สาธารณะ อาจเข้าข่ายละเมิด พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) หากไม่มีฐานทางกฎหมายรองรับหรือไม่ได้รับความยินยอม
– ข้อมูลที่ป้อนเข้าไปอาจถูกนำไปใช้ฝึกโมเดล (training data) ต่อ ทำให้ควบคุมการรั่วไหลของข้อมูลได้ยากขึ้น
– องค์กรควรมีนโยบายชัดเจนว่าข้อมูลประเภทใด ห้ามนำไปใช้กับ AI สาธารณะโดยเด็ดขาด
ความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของข้อมูล
– AI สามารถสร้างข้อมูลเท็จที่ดูน่าเชื่อถือได้ (Hallucination) เช่น อ้างอิงกฎหมาย คำพิพากษา หรือแหล่งข้อมูลที่ไม่มีอยู่จริง
– หากนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้อ้างอิงในเอกสารทางกฎหมาย สัญญา หรือการยื่นต่อศาล/หน่วยงานราชการ อาจก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงและความรับผิดทางกฎหมายได้
– ควรตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้เสมอ ก่อนนำไปใช้จริง โดยเฉพาะข้อมูลที่มีผลผูกพันทางกฎหมาย
การรักษาความลับทางธุรกิจ
การนำข้อมูลลับของบริษัท เช่น สัญญา กลยุทธ์ทางธุรกิจ หรือข้อมูลลูกค้า ไปป้อนให้ AI สาธารณะประมวลผล อาจถือเป็นการเปิดเผยความลับทางการค้า ซึ่งอาจขัดต่อสัญญาห้ามเปิดเผยข้อมูล (NDA) ที่ทำไว้กับคู่ค้าหรือลูกค้า
ควรพิจารณาใช้ AI แบบ Private/Enterprise ที่มีการรับประกันไม่นำข้อมูลไปใช้ฝึกโมเดล สำหรับงานที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลลับ
แนวทางปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง
– ตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI เสมอ โดยเฉพาะข้อมูลเชิงข้อเท็จจริง กฎหมาย หรือตัวเลขสำคัญ
– หลีกเลี่ยงการป้อนข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลลับ เข้าสู่ AI สาธารณะ
– อ่านและทำความเข้าใจ Terms of Use ของเครื่องมือ AI ที่ใช้งานก่อนนำไปใช้เชิงพาณิชย์
– มีมนุษย์เป็นผู้ตรวจทานขั้นสุดท้าย (Human-in-the-loop) ก่อนเผยแพร่หรือนำไปใช้งานจริง
– ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย สำหรับกรณีที่มีความเสี่ยงสูง เช่น การร่างสัญญา หรือการให้คำปรึกษาทางกฎหมาย
– จัดทำนโยบายการใช้ AI ภายในองค์กร ให้ชัดเจน เพื่อป้องกันการใช้งานที่ผิดพลาดโดยพนักงาน รวมถึงจัดให้มีการฝึกอบรมถึงความเสี่ยงและการใช้งานอย่างถูกต้อง
สนใจบริการติดต่อ
คุณกัญทิมา หุมากรณ์ 02-596-0500 ต่อ 327

















